نوشته‌ها

پیگیری تحقق شفافیت در سازمان املاک (گزارش جلسه)

پنجاه‌وپنجمین جلسه کمیته شفافیت و شهر هوشمند شنبه ۹۷/۱۰/۱۵ به ریاست دکتر بهاره آروین و با حضور جناب آقای هاشمی، ریاست محترم شورای اسلامی شهر تهران، جناب آقای کرداری، سرپرست سازمان املاک و مستغلات، جناب آقای خسروی، مدیرکل امور مالی و ذیحساب دو شهرداری تهران، جناب آقای هاشمی، مدیرکل امور مجامع و نمایندگان سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطت شهرداری تهران، با موضوع پیگیری مصوبات جلسه پیشین (اینجا را نگاه کنید) در خصوص تحقق شفافیت در سازمان املاک برگزار شد.

عدم اتصال سازمان املاک به سامانه‌های مهم ثبت عملکرد مالی و معاملاتی در شهرداری تهران ازجمله دو سامانه قراردادها و سامانه جامع مالی از جدی‌ترین خلاءهای نظارتی موجود در مورد این سازمان است. در جلسه پیشین کمیته شفافیت با این سازمان در تاریخ ۹۷/۵/۲۷، برنامه زمان‌بندی‌ای جهت برقراری اتصال این سازمان به سامانه‌ قراردادها و سامانه جامع مالی تصویب شد تا بدین‌ترتیب نه‌تنها عملکرد سازمان املاک در درون مجموعه شهرداری قابل رصد و نظارت باشد، بلکه امکان برقراری دسترسی عمومی به اطلاعات قراردادهای ملکی شهرداری تهران نیز از طریق وبسایت شفاف فراهم شود.

بنابر گزارش نمایندگان سازمان فاوا و تایید سازمان املاک، مطابق با زمان‌بندی مشخص‌شده، سامانه قراردادها جهت ثبت بدون گردش قراردادهای سازمان املاک مناسب‌سازی شده و راه‌اندازی امکان ثبت باگردش قراردادها هم تا پایان بهمن‌ماه محقق خواهد شد. از این رو مقرر شد ثبت اطلاعات تمامی قراردادهای منعقد شده در سازمان املاک در سال ۹۷ اعم ازخرید، فروش، اجاره تهاتر و دیگر انواع معاملات انجام شده در این سازمان، در سامانه قراردادها انجام شود.

سامانه جامع مالی نیز با رفع برخی مشکلات باقی‌مانده در بعضی از زیرسیستم‌ها می‌تواند به‌طورکامل جایگزین سامانه موازی دیگری شود که تا پیش‌ازاین در سازمان املاک مورد استفاده قرار می‌گرفته است. دراین‌رابطه مقرر شد ظرف مدت حداکثر پنج هفته اشکالات باقی‌مانده رفع و سامانه جامع مالی به‌عنوان سامانه اصلی در سازمان املاک به‌کارگرفته شود.

موضوع دیگر مورد بحث در این جلسه وضعیت ثبت اطلاعات املاک شهرداری تهران در سامانه جامع املاک بود.

بنابر توضیحات قائم‌مقام سازمان املاک، به دلیل زمان‌بر بودن فرآیند رسمی و محضری انتقال مالکیت املاک، اطلاعات بسیاری از املاکی که در طی سالیان گذشته به تملک شهرداری تهران درآمده‌اند، به صورت سیستماتیک ثبت نشده‌ است. پیامد این وضعیت آن بوده است که پیگیری وضعیت تملک و بهره‌برداری از املاک شهرداری بسیار دشوار شده و ضررهای مالی سنگینی به شهرداری تحمیل شود. برای مثال در مواردی شهرداری ملزم به پرداخت مجدد و چندباره‌ی وجه در قبال ملکی شده است که پیشتر توسط شهرداری خریداری شده و اکنون تبدیل به معبر عمومی یا فضای سبز شده است اما به دلیل عدم ثبت سیستماتیک و سامان‌دهی اطلاعات این املاک در شهرداری و نیز عدم اقدام بهنگام برای ثبت محضری انتقال مالکیت، این نوع ضرر و زیان‌های مالی مکررا به شهرداری تهران وارد شده است.

عدم‌ثبت اطلاعات املاک به دلیل به تعویق افتادن ثبت رسمی و محضری انتقال مالکیت املاک تملک شده، همچنین محمل بروز رانت و فساد در واگذاری و بهره‌برداری از این املاک بوده است و مسائل حقوقی پیچیده‌ای را نیز در تهاترهای انجام شده با این املاک ایجاد کرده است.

باتوجه به بروز تمامی این مشکلات در عدم ثبت سیستماتیک اطلاعات املاک، سازمان املاک فرایند تجمیع و سامان‌دهی اطلاعات املاک شهرداری اعم از املاک عمومی و اختصاصی را از طریق تشکیل کمیته ساماندهی املاک در اولویت کاری خود قرار داده است. در جلسه روز شنبه ۹۷/۱۰/۱۵ نیز مقرر شد ضمن مناسب‌سازی سامانه جامع املاک برای ثبت اطلاعات انواع املاکی که توسط شهرداری تهران تملک شده و در مراحل مختلف انتقال مالکیت قرار دارند، کمیته ساماندهی املاک شهرداری تهران، نسبت به کشف و ثبت اطلاعات تمامی املاکی اقدام نماید که شهرداری تهران برای تملک آن‌ها وجه پرداخت نموده اما به دلیل تاخیر و تعویق در انتقال سند، هنوز مالکیت قانونی شهرداری تهران در مورد آن‌ها قطعی نشده است. همچنین مقرر شد کمیته ساماندهی املاک، ماهانه گزارشی مکتوب از اقدامات خود در این خصوص و نتایج حاصله را به شورای اسلامی شهر تهران ارسال نماید.

درعین‌حال، باتوجه به ضرورت اتصال سه سامانه قراردادها، سامانه جامع مالی و سامانه جامع املاک برای اعتباربخشی به اطلاعات موجود در این سه سامانه و عدم مغایرت میان اطلاعات ثبت شده در آن‌ها در مورد یک ملک واحد، کمیته شفافیت برگزاری جلسه با راهبران این سه سامانه و پیگیری این موضوع را در دستور کار خود قرار داد.

پیگیری تحقق شفافیت در سازمان املاک و مستغلات (دستور جلسه)

پنجاه‌وپنجمین جلسه کمیته شفافیت و شهر هوشمند شنبه ۹۷/۱۰/۱۵ به ریاست دکتر بهاره آروین و با حضور جناب آقای کرداری، سرپرست محترم سازمان املاک و مستغلات شهرداری تهران و نمایندگان سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات با موضوع پیگیری مصوبات جلسه پیشین در خصوص تحقق شفافیت در سازمان املاک برگزار خواهد شد.

حدود ۶هزار میلیارد از بودجه سال ۹۶، یعنی حدود یک سوم از بودجه شهرداری تهران در سازمان املاک و مستغلات محقق شده است، این درحالی است که معاملات و واگذاری‌های انجام شده در این سازمان، چه در دوره قبلی مدیریت شهری و چه در دوره جدید مدیریت شهری با حاشیه‌هایی همراه بوده است. به‌علاوه عدم اتصال این سازمان به سامانه‌های مهم ثبت عملکرد مالی و معاملاتی در شهرداری ازجمله سامانه قراردادها و سامانه جامع مالی، از جدی‌ترین خلاءهای نظارتی موجود در مورد این سازمان است.

ازاین‌رو در جلسه پیشین کمیته با این سازمان در تاریخ ۹۷/۵/۲۷ (اینجا را نگاه کنید) توافقاتی جهت اتصال این سازمان به سامانه‌‌های مهم ثبت عملکرد مالی و معاملاتی در شهرداری تهران صورت گرفت که در جلسه فردا (۹۷/۱۰/۱۵) روند اجرای این توافقات مورد پیگیری قرار خواهد گرفت. با اتصال سازمان املاک به سامانه جامع مالی و سامانه قراردادها، اطلاعات معاملات ملکی انجام شده در شهرداری تهران بر روی وبسایت شفاف در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.

همچنین به‌منظور ارتقای غنای اطلاعاتی سامانه جامع املاک، از سازمان املاک خواسته شده است تا برنامه خود برای اتصال این سامانه به سامانه قراردادها و سامانه جامع مالی را ارائه دهد. برقراری اتصال بین این سامانه با سامانه قراردادها موجب می‌شود تا پیش از عقد هرگونه قرارداد ملکی لازم باشد اطلاعات آن ملک در سامانه جامع املاک ثبت شده باشد. همچنین با توجه به آنکه امکان ارزیابی قیمت املاک از طریق سامانه جامع املاک فراهم است، اتصال این سامانه به سامانه جامع مالی موجب می‌شود انجام گردش مالیِ معاملات ملکی در سامانه جامع مالی مشروط به انجام فرایند ارزیابی از طریق سامانه املاک و ثبت اطلاعات مربوط به آن در سامانه باشد.

بنابر توضیحات مدیرعامل پیشین سازمان املاک در جلسه ۹۷/۵/۲۷، در دوره جدید مدیریت شهری اسناد مربوط به بیش از بیست‌هزار ملک اسکن و در سامانه جامع املاک بارگذاری شده است اما اطلاعات این سامانه هنوز کامل و جامع نیست. با توجه به گزارش‌های دریافت‌شده مبنی‌بر اینکه تعداد زیادی از املاک ثبت نشده، در دوره جدید مدیریت شهری مورد کشف و رصد قرار گرفته‌اند، از سازمان املاک خواسته شده است تا گزارشی دقیق از فهرست این املاک و وضعیت بهره‌برداری از آن‌ها به کمیته شفافیت ارائه دهد.

عدم به‌کارگیری فرمت واحد برای ارزیابی ارزش املاک تحت تملک شهرداری تهران موجب قیمت‌گذاری‌های سلیقه‌ای و محمل فساد شده است. از سازمان املاک خواسته شده است تا گزارشی از اقدامات خود جهت یکسان‌سازی فرمت ارزیابی‌ها در مورد معاملات ملکی به کمیته ارائه دهد.

برنامه سازمان املاک جهت انتشار عمومی وضعیت املاک شهرداری تهران موضوع دیگری است که در این جلسه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. عدم شفافیت اطلاعاتی در حوزه املاک شهرداری تهران زمینه مناسبی برای شکل‌گیری فساد و بهره‌برداری ناکارآمد از این املاک به وجود آورده است. اهمیت انتشار عمومی این اطلاعات از آن جهت است که با فراهم آمدن امکان نظارت همگانی و فراگیر و فعال کردن فشار افکار عمومی در جهت فسادزدایی از این حوزه و بهره‌برداری کارآمدتر از املاک شهرداری تهران گام برداشته شود.